fbpx

Kunst en techniek

Vorige week verschenen we toevallig als Mondriaan schilderij op onze wekelijkse opening via Zoom. Er kwam een gesprek op gang over de vraag of het mogelijk is om digitaal eenzelfde kunstervaring te hebben als in een museum. Kun je de Victorie Boogiewoogie online net zo beleven als in het Kunstmuseum in Den Haag? Wat zie je online niet? En wat juist wel? Met alle mogelijkheden die technologie ons vandaag de dag biedt, zie je op mega high res meer op je scherm dan met je neus boven het werk. Dat bracht ons op een idee!

De combinatie van de digitale mogelijkheden en menselijke creativiteit maakt de toekomst van kunst heel interessant. In deze blog duiken we in de wereld van kunst en technologie om te kijken wat voor indrukwekkende creaties er zijn ontstaan door deze combinatie.

 

Zoommeeting Buro Dertig

 

Kunst en techniek

Kunst en techniek lijken op het eerste gezicht misschien gescheiden werelden. Kunst associëren we met esthetiek, met dubbelzinnigheden en met kritische reflectie op de wereld. Techniek staat bekend als functioneel en eenduidig. Maar, de laatste jaren worden kunst en wetenschap of kunst en technologie steeds vaker in één adem genoemd. Zien we een toenadering tussen beide? Vervagen de scheidslijnen en genre-indelingen?

 

Techniek door de eeuwen heen

Wat hebben bovenstaande werken met kunst en techniek te maken? Een terechte vraag. Futurist Richard van Hooijdonk legt dat uit in een mooie blog over de toekomst van kunst. Van Hooijdonk stelt dat kunstenaars door de eeuwen heen áltijd gebruik maakten van nieuwe technieken om uiting te geven aan hun creativiteit. Vermeer maakte bijvoorbeeld gebruik van lichtreflectie en spiegels om zijn hyperrealistische scènes van het alledaagse leven te schilderen. Michelangelo  zette de ‘Gulden Snede’, ingewikkelde wiskunde, in voor het schilderen van de Sixtijnse kapel. En Andy Warhol maakte gebruik van de zeefdruktechniek. In de negentiende eeuw beïnvloedden de opkomst van film en fotografie de kunst en in de jaren zestig van de vorige eeuw werd er geëxperimenteerd met laser, holografie, video en computer.

 

De gevolgen van een digitale wereld

Techniek heeft dus altijd al een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van kunst. Technologie maakt niet alleen de creatieve processen eenvoudiger; het maakt ook nieuwe manieren van artistieke expressie en allerlei nieuwe kunstvormen mogelijk. En tegenwoordig misschien wel meer dan ooit. Onze huidige verbonden, digitale wereld stelt iedereen in staat om creaties met de wereld te delen. Er zijn geen grenzen meer. Geen beperkingen. Ook biedt technologie de creatives van vandaag de mogelijkheid om te experimenteren en ons op nieuwe en onverwachte manieren te verrassen. Zo zetten kunstenaars technieken in om op nieuwe manieren te provoceren, een dialoog te creëren (ook online) en de kijker aan het denken te zetten.

 

Laten we eens kijken naar drie voorbeelden waarin kunst en techniek prachtig samenkomen.

 

1. Studio Drift

Waren kunst en technologie in het verleden over het algemeen tegenhangers van elkaar, nu vullen ze elkaar steeds meer aan. Studio Drift laat zien hoe kunst en techniek elkaar versterken. En ze gaan op zoek naar de grenzen tussen mens, natuur en techniek. Hun expositie in het Stedelijk Museum trok het grootste aantal bezoekers sinds de heropening, misschien ben je er ook wel geweest. Onlangs (18 april 2020) vertelden oprichters Lonneke Gordijn en Ralph Nauta in het programma Mondo boeiend over hoe zij kunst en techniek combineren met de natuur als grootste inspiratiebron: “De natuur zit in alles. We proberen de natuur te vangen door middel van technologie, dat is namelijk het enige waar je omgevingen mee tot leven kan brengen.”

Waar ze afgelopen tijd mee bezig waren? Paardenbloemen plukken; dat doet Studio Drift twee weken per jaar. De zaadjes worden gebruikt om dit lampje van te maken. Zaadje voor zaadje voor deze op een klein ledlampje geplakt. Het resultaat? Een bruikbaar kunstwerk. Aanrader om de kunstenaars zelf te horen praten over hun werk, dat kan hier.

 

2. Driessens & Verstappen

Kunstenaarsduo Driessens & Verstappen maakt kunst waarbij spontane fenomenen systematisch worden opgewekt. Kunst die niet helemaal wordt bepaald door keuzes gemaakt door mensen, maar door zelfstandig opererende processen. Zoals de Spear, de eerste automatische kietelaar. Hiermee probeert het duo de onvoorspelbare bewegingen van een grassprietje in de wind te reproduceren. Hoe doen ze dat? 1. Het elektromechanische systeem produceert een chaotische slingerbeweging.2. Het grassprietje is opgehangen aan een metalen kettinkje dat door een cirkelvormig contact loopt. 3. De spriet wordt in beweging gebracht door een magneet die wordt geactiveerd door de bewegingen van de ketting. Het apparaat moet op een vaste hoogte boven het lichaam worden gehouden, zodat de punt van het gras licht de huid raakt.

 

 

3. Strandbeest

En dan een favoriet: het strandbeest. Het is gemaakt door Theo Jansen. Het beest is misschien wel dé combinatie van kunst en techniek. Theo studeerde toegepaste fysica en werd vervolgens kunstenaar. Hij gebruikt techniek op een bijzondere manier in het strandbeest. Het heeft eigenlijk geen uitleg nodig, gewoon kijken!

 

Toekomst

De combinatie van kunst en techniek creëert steeds opnieuw mogelijkheden, al eeuwenlang. De twee vullen elkaar aan en die uitwisseling gaat twee kanten op. We hebben in deze blog laten zien dat techniek kunst beïnvloedt maar we zijn ervan overtuigd dat kunst ook techniek beïnvloedt. Waar techniek vaak de regels volgt (meten is weten), kan kunst een andere kijk op een voorwerp stimuleren. De mogelijkheden lijken oneindig. We zijn benieuwd wat de toekomst ons brengt.