fbpx

Kunstspecial: Liefde

Valentijn, hoera of help? Of vandaag nou de dag van de liefde of de dag van de commercie is, voor ons is 14 februari genoeg reden om de kunstgeschiedenis in te duiken. In deze blog bespreken we negen kunstwerken van kunstenaars die de liefde als inspiratiebron gebruikten.

 

Maar eerst: de herkomst van Valentijnsdag

Voor wie benieuwd is waar deze ‘feestdag’ vandaan komt: het is niet zeker naar welke Valentijn het feest is vernoemd. Om een link te vinden tussen de historische Sint Valentijn en de liefdestradities op 14 februari, ontstonden er rond 1900 verschillende mythen en legendes. Een veelgehoord verhaal gaat over Sint Valentijn, een christelijke priester die in de derde eeuw na Christus leefde. In die tijd verbood een keizerlijke wet soldaten om te trouwen. Vrijgezellen zouden eerder bereid zijn om te sterven op het slagveld. Priester Valentijn zou in het geheim soldaten hebben gehuwd; liefde overwint alles. Helaas, keizer Claudius II (268-270) ontdekte wat Valentijn deed en liet de geestelijke op 14 februari 269 executeren. Valentijn werd een martelaar voor de liefde. En Valentijnsdag was geboren. 

  1. Picasso – Raphael et la Fornarina (1968)

Het verhaal van bakkersdochter Margarita, de minnares van de Italiaanse kunstschilder Rafaël, heeft veel schilders geïnspireerd. Ook Picasso was gefascineerd door de liefde tussen de schilder en zijn model. In 1968 maakte hij op 87-jarige leeftijd maar liefst 347 etsen, waarvan 25 pornografische etsen met Rafaël en Margarita in de hoofdrol. Hier zien we Rafaël met zijn penseel en palet in zijn hand in bed liggen. Zal hij zijn werk hebben gestaakt om de liefde te bedrijven met zijn model? En wie we daar onder het bed zien? Michelangelo! Hij kijkt stiekem hoe zijn rivaal zijn schilderwerk verwaarloost. En dat ter van de liefde, hoe durft hij?!

 

  1. Tracey Emin – I Promise To Love You (2010)

Een samenwerking om een vriendschap te vieren: Tracey Emin en sieradenontwerper Stephen Webster brachten samen een sieradencollectie met de liefde als thema. De sieraden zijn gebaseerd op het neonkunstwerk van Emin; dat voor maar liefst 127.000 euro werd verkocht in 2015. Een ketting uit de I Promise to Love You-collcetie is daar een koopje bij: met goud en diamanten voor zo’n 2000 euro.

 

  1. Gustav Klimt – de Kus (1907-1908)

Een toonbeeld van romantische liefde? Dit schilderij  met goud in de achtergrond verwerkt, maakte Klimt op 45-jarige leeftijd. Wist jij dat het schilderij vierkant is (180 x 180)? Je ziet het werk vaak afgesneden op posters. Ondanks dat Klimt tot aan zijn dood bij zijn moeder woonde, zat hij op liefdesgebied absoluut niet stil. Hij had regelmatig korte romances met modellen en zou maar liefst 14 kinderen bij verschillende vrouwen hebben verwerkt. Meer weten over De Kus? Dit filmpje gaat in op details van het schilderij.

 

  1. Keith Haring – Love

Dit heeft op Valentijnsdag geen toelichting nodig, toch? De cartoonachtige tekeningen van Haring gingen, naast aids, drugs en apartheid, vaak over liefde en vriendschap. Lichtvoetig en vermakelijk en tegelijk een activist, zo schrijft het NRC begin dit jaar.

 

  1. Peter Paul Rubens – De Liefdestuin (1633)

Wat zien we hier? En vooral: wat is de (allegorische) betekenis van het schilderij? Die laatste vraag is nog steeds niet volledig ontraadseld. Het doet ons denken aan de middeleeuwse ‘tuin der liefde’ en aan Italiaanse feestvoorstellingen, maar ook elementen uit Rubens’ privéleven zijn terug te vinden. In 1631 trouwde de kunstenaar met Helena Fourment, zijn tweede vrouw. Vanaf dat moment verheerlijkte hij haar in meerdere schilderijen. Ze was model voor verschillende vrouwenfiguren. Benieuwd naar de details in het schilderij? Dit is leuk om te lezen!

 

  1. Rembrandt van Rijn – Het Joodse Bruidje (1665)

 

Een bijzonder moment dat Rembrandt hier afbeeldt: om te voorkomen dat hij (Isaak) en zijn liefde Rebekka zouden worden vermoord door koning Abimelech, verborgen zij hun liefde voor elkaar. Broer en zus, dat zouden ze zijn. Toch zien we hier een intiem stel bij elkaar. En deze intieme omgang heeft hen verraadde.

 

  1. Roy Liechtenstein – Oh, Jeff… I Love You, Too… But… (1964)

Is (deze) liefde onvoorwaardelijk?

 

  1. Auguste Rodin – De Kus (1888-1889)

Een onmogelijke liefde: Paolo Malatesta en Francesca da Rimini mochten niet bij elkaar zijn. Toen de vader van Francesca het liefdeskoppel betrapte, werden ze allebei vermoord. Het enorme marmeren beeld ‘De Kus’ is voor velen hét symbool van liefde en passie. Wist je dat Rodin eigenlijk het liefst op kleine schaal werkte? Meer over Rodin lees je hier.

 

  1. Salvador Dalì – Mae West Sofa (1938)

Een beetje passie mag niet ontbreken op Valentijnsdag. De lippen van sekssymbool en filmster Mae West stonden model voor dit pikante meubel! Dalì ontwierp de bank voor zijn Engelse mecenas Edward James, toen hij zelf financieel aan de grond zet.

 

Heeft al deze artistieke liefde je geïnspireerd? Dan hebben we nog een interessant artikel voor je: wat is er romantischer dan een relatie tussen kunstenaars die zowel een gezamenlijke liefde voor de kunst als voor elkaar delen? Mister Motley selecteerde een paar van deze relaties uit de kunstgeschiedenis en spoort aan om geen geld uit te geven aan dure cadeaus, niet uit eten te gaan, maar om je toekomstige liefde te overtuigen met een muzikale performance of elkaars portret te tekenen. Hier lees je meer over de kunstenaarskoppels.

Fijne Valentijn!

 

Meer kunsthistorische blogs van ons lezen? In deze blog selecteerde we verschillende kunstwerken van artiesten die de winter als inspiratiebron gebruikten.