fbpx

Seizoenen in de kunst: zomer

De zomer is officieel begonnen! Voor onze reeks seizoenen in de kunst de reden om in de zomerse kunst te duiken. En dit keer doen we dat niet aan de hand van kunstwerken, maar maken we een route langs een aantal dorpen. We vieren deze zomer volop vakantie in eigen land en dat is lang niet gek, met alle prachtige dorpen die ons land rijk is. Kunstenaars vestigden zich vaak voor lange of korte tijd in dorpen als Oosterbeek, Domburg en Bergen. De natuur was een belangrijke inspiratiebron. In onze lente blog schreven we al over de effecten van de verftube. Schilders konden de natuur in gaan en ter plekke schilderen. Dit leverde onder andere prachtige zomerse taferelen op. Hier gaan we naar op zoek in de kunstenaarsdorpen van Nederland.

 

Oosterbeek

De vroegste Nederlandse kunstkolonie ontstond in Oosterbeek bij natuurgebied de Veluwezoom. De kern van de Oosterbeekse schilderskolonie bestond uit een betrekkelijk klein aantal kunstenaars. Zij verbleven er niet allemaal permanent en ook niet allemaal even lang. Willem Roelofs en Johannes Bilders waren rond 1840 de pioniers die dit gebied ontdekten. In een romantische stijl lieten hun schilderijen het weelderige heuvelachtige landschap zien, dat nog door mensen onaangeraakt leek. Willem Roelofs schilderde ‘Zomer’ in 1862.

Willem Roelofs, Zomer, 1862

Domburg

Bij de zomer denk je toch aan de zee en het strand, het geluid van de golven en het gekras van meeuwen. Jan Toorop schilderde veel in Domburg en maakte daar onder andere deze tekening op het strand. De vroege Nederlandse kunstenaarsdorpen als Oosterbeek en Laren werden vooral bezocht door de schilders van de Haagse School. De Haagse kunstenaars zochten bijzondere landschappen om te kunnen schilderen. Latere -meer moderne- generaties kunstenaars bezochten naar andere kwaliteiten. Zo trok Toorop naar het Zeeuwse Domburg waar hij het licht zo bijzonder vond. In Domburg schilderde hij de badgasten, de lokale bevolking en de duinen.

Jan Toorop, Strand te Domburg, 1900

Piet Mondriaan

Ook Piet Mondriaan was actief in Domburg. De periode van Mondriaan in Domburg wordt gezien als zeer belangrijk voor zijn ontwikkeling. Hij gaf de kleuren weer zoals hij ze zag en niet zoals ze waren. Zijn werken werden steeds abstracter. Dit schilderij van Mondriaan uit 1910 is daar een goed voorbeeld van.

 

Piet Mondriaan, Zomer, Duin in Zeeland, 1910

Bergen

Toen rond 1915 het expressionisme zijn intrede deed in Nederland, ontstond er een kunstenaarskolonie in het Noord-Hollandse Bergen. Henri Le Fauconnier, Leo Gestel, Charley Toorop (zoon van Jan Toorop) en anderen schilderden de omgeving in een kubistische en expressionistische stijl. De schilders in Bergen werkten met kleurvlakken en versimpelde composities. Veel werken van kunstenaars uit Bergen kun je bewonderen in Museum Kranenburg en het Stedelijk Museum Alkmaar. De bekende fotografe Eva Besnyö bracht ook veel tijd door in Bergen en legde de ontmoetingen tussen de kunstenaars vast. Zoals op deze foto, waar je gasten en familie van Charley Toorop ziet in de tuin in Bergen.

Eva Besnyö, Gasten en familie van Charley Toorop aan de thee in de tuin van De Vlerken, Bergen, 1933

Festivalseizoen

Bij de zomer denk je misschien ook wel aan festivals. Helaas gaan deze dit jaar niet door. Om die pijn te verzachten sluiten we af met een zomers festivalwerk van Jan Sluijters. Hij werkte ook in Bergen. Zijn schilderij Bal Tabarin beeldt een zomers festival af. Een zwoele zomerse avond. In een kort fragment vertelt Kunstkijken met Ko en Kho iets leuks over het schilderij. Je kan het fragment hier beluisteren.

Jan Sluijters, Bal Tabarin, 1907

In de voetsporen van de kunstenaars

Nederland telt nog veel meer kunstenaarsdorpen, zoals je kunt zien op de eerste afbeelding. Met het mooie weer dat wordt voorspeld voor de zomer is het een aanrader om een van deze dorpen eens te bezoeken en letterlijk in de voetsporen van de kunstenaars te treden. Als je je van tevoren een klein beetje verdiept in de werken die zijn gemaakt herken je wellicht de landschappen, kerktorens of dorpspleinen die vele malen zijn geschilderd. En natuurlijk fijn dat je in sommige dorpen je bezoek kan afsluiten met een duik in de zee!

 

 

Door: Hannah Bakx